Wody Polskie otrzymały rekordowe dofinansowanie w wysokości ponad 237 milionów złotych z programu Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat, Środowisko (FEnIKS) na budowę suchego zbiornika przeciwpowodziowego „Rzymówka” na rzece Kaczawie. Ta strategiczna inwestycja, planowana do ukończenia do końca 2028 roku, ma zapewnić bezpieczeństwo powodziowe dla ponad 32 tysięcy mieszkańców oraz zabezpieczyć mienie o wartości przekraczającej 10 miliardów złotych. To milowy krok w adaptacji regionu do wyzwań zmian klimatycznych.
Milowy krok dla bezpieczeństwa regionu
Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej we Wrocławiu, należący do Wód Polskich, z sukcesem aplikował o wsparcie w ramach priorytetu FENX.02 „Wsparcie sektorów energetyka i środowisko z Europejskiego Fundenszu Rozwoju Regionalnego (EFRR)”. Kwota dofinansowania z Unii Europejskiej, stanowiąca ponad 237 milionów złotych, podkreśla wagę projektu i jego znaczenie dla całego regionu.
– „Uzyskanie tak znaczącego dofinansowania to dowód na profesjonalizm i zaangażowanie naszego zespołu. Dzięki temu możemy przystąpić do realizacji jednej z najważniejszych inwestycji przeciwpowodziowych na Dolnym Śląsku. Zbiornik Rzymówka to gwarancja bezpieczniejszej przyszłości dla tysięcy mieszkańców i kluczowy element w adaptacji do rosnących zagrożeń związanych z ekstremalnymi zjawiskami pogodowymi”
– podkreśla Mateusz Balcerowicz, Prezes Wód Polskich.
„Rzymówka”: obiekt o strategicznym znaczeniu
Suchy zbiornik przeciwpowodziowy „Rzymówka”, zlokalizowany w gminie Złotoryja, został zaprojektowany z myślą o pojemności blisko 10,5 miliona metrów sześciennych. Całkowity szacunkowy koszt realizacji przedsięwzięcia wynosi 356 milionów złotych, z czego lwia część pokryta zostanie ze środków unijnych. Zakończenie prac przewidziane jest na rok 2028.
Inwestycja nie tylko podniesie poziom bezpieczeństwa powodziowego, ale także wpłynie pozytywnie na środowisko naturalne. Zbiornik ma za zadanie stanowić uzupełnienie istniejącego systemu ochrony, wzmocnionego po doświadczeniach „powodzi stulecia” z 1997 roku, która ujawniła luki w ówczesnych zabezpieczeniach.
Zbiornik odpowiedzią na pilne potrzeby
Obszar, w którym powstaje „Rzymówka”, charakteryzuje się wysokim ryzykiem powodziowym. Nawet niewielkie podniesienie poziomu wody w Kaczawie stanowi zagrożenie dla gęsto zabudowanych terenów Legnicy, co potencjalnie generuje ogromne straty materialne i zanieczyszczenia wód.
– „Budowa zbiornika Rzymówka to postulat, który wielokrotnie podnosili samorządowcy i mieszkańcy. To odpowiedź na pilne potrzeby regionu. Obiekt ten, nie kolidując z innymi formami użytkowania terenu, realnie obniży ryzyko powodziowe dla dziesiątek tysięcy osób”
– zaznacza Marcin Jarzyński, Zastępca Prezesa Wód Polskich ds. ochrony przed powodzią i suszą.
Tarcza przeciwpowodziowa dla Legnicy i okolic
„Rzymówka” zapewni kompleksową ochronę przeciwpowodziową nie tylko dla bezpośrednio sąsiadujących miejscowości, takich jak Rzymówka, Kozów, Rokitnica czy Łaźniczki, ale przede wszystkim dla strategicznego miasta Legnica. Zdolność obiektu do obniżania poziomu wody w Kaczawie podczas intensywnych opadów to gwarancja bezpieczeństwa dla obszarów mieszkalnych, rolniczych i przemysłowych. Zabezpieczona zostanie również kluczowa infrastruktura drogowa oraz ujęcie wody pitnej w Smokowicach.
Stanisław Longawa, Dyrektor RZGW we Wrocławiu, podkreśla ponadregionalne znaczenie zbiornika: – „Rzymówka poprzez spłaszczenie fali powodziowej wpłynie na ograniczenie zagrożenia w całym dorzeczu Odry, którego Kaczawa jest istotnym dopływem”.
Zgodnie z Planem Zarządzania Ryzykiem Powodziowym, nowa infrastruktura ochroni ponad 32 tysiące osób oraz majątek wyceniany na ponad 10 miliardów złotych.
Inwestycja w bioróżnorodność i ekosystem
Poza aspektem bezpieczeństwa, projekt „Rzymówka” to także świadome działanie na rzecz ochrony środowiska i poprawy lokalnej bioróżnorodności. W czaszy zbiornika powstanie zalew powyrobiskowy o powierzchni około 20 hektarów, który stworzy idealne warunki do odtworzenia siedlisk dla roślin i zwierząt wodnych, wspierając regenerację gatunków zależnych od okresowego zalewania terenu.
Dodatkowo, w ramach inwestycji, powstaną przepławka rampowa na istniejącym stopniu wodnym oraz bystrotok, co umożliwi swobodną migrację ryb i innych organizmów wodnych. Jacek Drabiński, Zastępca Dyrektora RZGW we Wrocławiu ds. ochrony przed powodzią i suszą, zaznacza: – „Zachowanie ciągłości morfologicznej rzeki pod zaporą to klucz do utrzymania regionalnego korytarza ekologicznego, łączącego Góry Kaczawskie z doliną Odry – jednego z najważniejszych szlaków przyrodniczych w Polsce”.
