Z dniem 1 października 2025 roku w Polsce oficjalnie rozpoczął funkcjonowanie długo oczekiwany system kaucyjny. To jedna z największych zmian w gospodarce odpadami od lat, która ma radykalnie zwiększyć poziom recyklingu butelek i puszek oraz ograniczyć zaśmiecanie środowiska.
Choć wprowadzenie zmian będzie stopniowe, a opakowania z nowym oznaczeniem kaucji będą pojawiać się w sklepach sukcesywnie, konsumenci muszą poznać najważniejsze zasady działania nowego mechanizmu.
System kaucyjny opiera się na prostym mechanizmie: przy zakupie napoju w opakowaniu objętym systemem klient płaci dodatkową, zwrotną opłatę – kaucję.
Wysokość kaucji i objęte systemem opakowania:
Uwaga: Kaucja za butelki szklane (1 zł) ma zacząć obowiązywać w pełni od 1 stycznia 2026 roku, jednak już teraz butelki wielokrotnego użytku są objęte systemem.
Aby odzyskać kaucję, należy pamiętać o kluczowych zasadach, które mają zapewnić, że opakowania nadają się do ponownego użycia lub efektywnego recyklingu:
- Brak paragonu to nie problem: Zwrot kaucji następuje bez konieczności okazywania dowodu zakupu. System działa bezparagonowo.
- Gdzie zwracać: Obowiązek przyjmowania opakowań objętych systemem i zwrotu kaucji dotyczy wszystkich sklepów o powierzchni powyżej 200 m² (w tym także dużych drogerii i innych punktów sprzedających napoje). Mniejsze sklepy mogą uczestniczyć w systemie dobrowolnie, choć i tak muszą przyjmować butelki szklane wielokrotnego użytku.
- Opakowanie niezgniecione: Butelki i puszki muszą być całe, niezgniecione, i posiadać czytelny kod kreskowy wraz z logotypem systemu kaucyjnego. Zgniatanie uniemożliwia ich automatyczne rozpoznanie i zmniejsza szanse na ponowne wykorzystanie.
- Zasady kaucji tymczasowej: Kaucję można otrzymać wyłącznie za te produkty, na których widnieje specjalne oznaczenie systemu kaucyjnego i kwota kaucji. Przez pewien czas w obrocie będą produkty bez tego logotypu – za nie kaucji nie zapłacimy i nie odzyskamy.
System kaucyjny w Polsce jest odpowiedzią na unijne wymogi zwiększenia selektywnej zbiórki odpadów i ma przyczynić się do osiągnięcia celu recyklingu na poziomie 77% do 2025 roku i 90% do 2029 roku.
